Mimari Sözlük
Merdiven sahanlığı
Merdiven sahanlığı, merdivenin basamaksız, düz bölümüdür. Bir kolu bitirip diğerine geçerken, merdivenin yön değiştirdiği noktada ya da kat girişinde yer alır. Kat seviyesindeki sahanlığa kat sahanlığı, iki kat arasındaki ara düzlüğe ise ara sahanlık denir.
Sahanlık neden gereklidir?
Sahanlığın üç temel işi vardır. Birincisi dinlenmedir: uzun ve kesintisiz bir merdiven kolu hem yorucu hem de düşme durumunda tehlikelidir, bu yüzden belirli sayıda basamaktan sonra bir düzlük verilir. İkincisi yön değiştirmedir: U ve L merdivenlerde kolları bağlayan şey sahanlıktır. Üçüncüsü ise kapı ve geçişlerle ilişkidir; bir kapının doğrudan basamağa açılmaması, önünde bir düzlük bulunması güvenlik açısından önemlidir. Sahanlık genişliğinin en az merdiven kolu genişliği kadar olması yaygın bir tasarım ilkesidir; kesin ölçüler ve en çok basamak sayısı bina türüne göre ilgili yönetmelikte belirlenir. Yangın kaçış merdivenlerinde sahanlıklar, sedye ve tahliye düşünülerek boyutlandırılır.
Tasarımda sahanlık
Ara sahanlık, merdivenin içinde küçük bir an yaratır: bir pencere, bir oturma köşesi ya da manzaraya açılan bir boşluk burada anlam kazanır. Görselleştirmede ara sahanlıktaki pencereden giren ışık, merdiven boşluğunun bütün atmosferini kurar; kamera konumunu seçerken bu noktadan yararlanmak çoğu zaman en etkili kadrajı verir.
İlgili terimler