Mimari Sözlük
Döşeme
Döşeme, bir binada üzerinde yürüdüğümüz yatay taşıyıcıdır. Mobilyanın, insanların ve kendi ağırlığının oluşturduğu yükleri alır ve bunları kirişler, kolonlar ya da taşıyıcı duvarlar aracılığıyla temele iletir. Aynı zamanda katlar arasında yangın, ses ve ısı geçişini sınırlayan bir ayırıcıdır. Mimari dilde “döşeme” kimi zaman bu taşıyıcının üzerindeki zemin kaplamasını da anlatsa da, yapısal anlamı taşıyıcı plaktır.
Başlıca döşeme türleri
Betonarme yapılarda kirişli plak döşeme, kirişsiz (mantar ya da düz plak) döşeme ve dişli ya da asmolen döşeme en yaygın sistemlerdir. Kirişsiz döşemeler düz bir tavan ve esnek tesisat imkânı verir, kirişli sistemler ise daha uzun açıklıklarda ekonomik olabilir. Çelik yapılarda trapez sac üzerine dökülen kompozit döşemeler, ahşap yapılarda ise ahşap kirişli ya da çapraz lamine ahşap döşemeler kullanılır.
Mimari açıdan döşeme kararları
- Döşeme kalınlığı, kat yüksekliği ve net tavan yüksekliği hesabını doğrudan etkiler.
- Islak hacimlerde döşemede kot farkı ya da eğim baştan düşünülür.
- Yüzer şap ve ses yalıtım katmanları, alt kattaki darbe sesini önemli ölçüde azaltır.
Kesit perspektiflerinde döşemeler, yapının katmanlarını anlatmanın en net yoludur. Görselleştirme modelinde döşeme kalınlığının gerçek değerde tutulması, merdiven, pencere ve tavan detaylarının doğru oturmasını sağlar.