Kiriş

Kiriş, iki ya da daha fazla mesnet arasında uzanan ve üzerine gelen yükleri eğilmeye çalışarak taşıyan yapı elemanıdır. Betonarme bir binada döşemeler kirişlere, kirişler de kolonlara oturur. Kiriş; betonarme, çelik, ahşap ya da lamine ahşap olabilir. Kesit yüksekliği, geçtiği açıklık ve taşıdığı yük arttıkça büyür.

Kiriş türleri

Basit kiriş iki ucundan mesnetlenir. Sürekli kiriş birden çok mesnet üzerinden geçer ve yükü daha dengeli dağıtır. Konsol kiriş ise bir ucundan ankastre bağlanıp diğer ucu boşta kalır; balkon ve saçaklarda sık kullanılır. Betonarme yapılarda kirişin döşemeden aşağı sarkan düşük kiriş ya da döşeme kalınlığı içinde kalan gizli (yassı) kiriş olarak tasarlanması, mimari sonucu büyük ölçüde değiştirir.

Mimari açıdan kiriş kararları

• Sarkan kirişler net tavan yüksekliğini azaltır, tesisat geçişlerini zorlaştırır; yerleri plan çizilirken düşünülmelidir.
• Kirişlerin pencere ve kapı üst hizasıyla uyumu, lento ihtiyacını ve cephe görünüşünü etkiler.
• Açıkta bırakılan ahşap ya da çelik kirişler, iç mekânın karakterini belirleyen bir tasarım öğesine dönüşebilir.

Görselleştirme modelinde kirişlerin unutulması sık yapılan bir hatadır. Tavanda doğru yerde duran bir kiriş, ışığın ve gölgenin mekâna nasıl dağıldığını değiştirir; gerçekçi bir iç mekân renderı için bu ayrıntı önemlidir.