Mimari Sözlük
Ergonomi
Ergonomi, tasarımın merkezine insanı koyan bilimdir. Mimarlıkta; tezgâh yüksekliğinden kapı genişliğine, merdiven basamağından dolap rafına kadar her ölçünün, onu kullanacak kişinin boyuna, erişimine ve hareket alışkanlıklarına uygun olmasını hedefler. İyi bir ergonomik çözüm genellikle fark edilmez; kötü olanı ise her gün hissedilir.
Mimaride ergonominin karşılıkları
Mutfakta çalışma yüksekliği, buzdolabı, evye ve ocak arasındaki mesafeler ve dolapların ulaşılabilirliği ergonominin en bilinen konularıdır. Ofislerde masa ve sandalye ayarı, ekran mesafesi ve aydınlatma, uzun süreli çalışmada sağlığı doğrudan etkiler. Banyoda lavabo yüksekliği, duşta tutunma imkânı; koridorlarda ise iki kişinin rahat geçebileceği genişlik yine ergonomiyle ilgilidir. Bu ölçüler antropometri, yani insan vücudu ölçüleri üzerine kurulan verilerle belirlenir.
Herkes için tasarım
Ergonomi “ortalama insan” için tasarlamakla sınırlı kalmamalıdır. Çocuklar, yaşlılar, tekerlekli sandalye kullananlar ve farklı boylardaki kullanıcılar aynı mekânı paylaşır. Bu nedenle ergonomik düşünce, evrensel tasarım ve erişilebilirlik ilkeleriyle birlikte ele alındığında daha anlamlı hale gelir.
3B modelleme ergonomik kararları erkenden test etmenin pratik bir yoludur. İnsan figürleri yerleştirilmiş bir iç mekân renderı, ölçülerin gerçekte nasıl hissettireceğini çizimden çok daha net anlatır. Mimaride tasarım kriterleri arasında ergonomi bu yüzden hep öndedir.