Bütünleme

Bütünleme, tarihi bir yapıda ya da yapı öğesinde zamanla kaybolmuş, kırılmış veya yıkılmış bölümlerin tamamlanmasıdır. Eksik bir kemer taşının, kopmuş bir silme parçasının, dökülmüş bir sıva alanının ya da yıkılmış bir duvar bölümünün yeniden yapılması bu kapsamdadır. Amaç, yapının ya da öğenin okunabilirliğini, bütünlüğünü ve gerektiğinde taşıyıcı işlevini geri kazandırmaktır.

Bütünlemenin ilkeleri

Uluslararası koruma yaklaşımında bütünleme birkaç temel ilkeye bağlanır:

• Belgeye dayanma: tamamlanan bölüm tahmine değil; rölöve, eski fotoğraf, arşiv belgesi ya da yapının kendi içindeki benzer öğeler gibi kanıtlara dayanır. Belge olmayan yerde tamamlama yapılmaz.
• Ayırt edilebilirlik: yeni bölüm, bütünle uyum içinde olmalı ama yakından bakıldığında özgünden ayırt edilebilmelidir. Bu ayrım hafif bir ton farkı, farklı yüzey işçiliği ya da ince bir sınır çizgisiyle sağlanabilir.
• Uyumlu malzeme: kullanılan malzeme, özgünle fiziksel ve kimyasal olarak uyumlu olmalı, ona zarar vermemelidir.
• Ölçülülük: yalnız yapının anlaşılması ve korunması için gerekli olan tamamlanır.

Bütünleme ile rekonstrüksiyon arasındaki fark

Bütünleme, büyük ölçüde ayakta olan bir yapının eksik parçalarını tamamlar. Rekonstrüksiyon ise yok olmuş bir yapının ya da bölümün belgelere dayanarak yeniden inşasıdır ve çok daha kapsamlı bir müdahaledir. Restitüsyon çalışması, hangi bölümlerin belgeye dayanarak bütünlenebileceğini gösteren temel altlıktır. 3D modellerde bütünlenen bölümleri farklı bir renk ya da katmanla göstermek, kurul sunumlarında kararın açıkça anlaşılmasını sağlar.