Hayat

Hayat, geleneksel Türk evinde odaların önünde boydan boya uzanan, avluya veya bahçeye bakan, üstü örtülü ama bir yüzü açık galeridir. Odalara buradan girilir; merdiven çoğu zaman hayata çıkar. Ahşap dikmeler ve aralarındaki korkuluklar dış kenarı tanımlar, çatı ya da üst kat saçağı ise hayatı güneşten ve yağmurdan korur. Dış sofanın erken ve en açık biçimi olarak da anılır.

Geleneksel Türk evinde hayat

Hayat, iklimle ve günlük yaşamla doğrudan ilişkili bir mekândır. Ilıman ve sıcak bölgelerde yılın büyük bölümünde oturma, çalışma, yemek ve uyuma gibi işlevler burada görülür. Hayatın uçlarında ya da ortasında yükseltilmiş, köşk ya da seki denen oturma yerleri bulunabilir. Zamanla birçok evde hayatın dış yüzü pencerelerle kapatılmış ve hayat, kapalı bir sofaya dönüşmüştür; bu nedenle aynı yapıda hem açık hem kapalı dönemlerin izleri görülebilir. Hayat, avlu ile oda arasında yumuşak bir geçiş kurar ve evin iç yaşamını dışarıya açar.

Rölöve ve restorasyonda hayat

Rölövede hayatın dikme aralıkları, korkuluk detayları, döşeme kaplaması ve saçak konstrüksiyonu ayrıntılı olarak belgelenir. Sonradan yapılan camlama ve bölmeler, dikmelerin üzerindeki çivi izleri, boya katmanları ve eski fotoğraflarla tarihlenir. Restitüsyon önerisinde hayatın açık mı kapalı mı sunulacağı, yapının hangi dönemine dönüleceği kararına bağlıdır ve gerekçelendirilmelidir. Açık ahşap öğeler hava koşullarına doğrudan maruz kaldığı için dikme altları, korkuluklar ve döşeme kenarları çürümeye en açık noktalardır; onarımda bu bölümler aynı ağaç türüyle parça parça yenilenir.