Moloz taş duvar

Moloz taş duvar, ocaktan ya da araziden toplanan düzensiz biçimli taşların bol harçla örülmesiyle yapılan kâgir duvardır. Taşlar çoğu zaman yalnız görünen yüzleri biraz düzeltilerek kullanılır; aradaki boşluklar küçük taş parçaları ve harçla doldurulur. Kırsal mimaride, geleneksel konutların zemin katlarında, bahçe ve istinat duvarlarında, anıtsal yapıların ise iç çekirdeklerinde en yaygın duvar türüdür.

Yapıdaki yeri ve işlevi

Moloz duvar genellikle kalındır ve gücünü kütlesinden alır. Birçok örnekte iki yüz ayrı ayrı örülür, ortası daha küçük taş ve harçla doldurulur; yüzleri birbirine bağlayan uzun taşlar ve belirli aralıklarla yerleştirilen ahşap hatıllar duvarın birlikte çalışmasını sağlar. Harç burada yalnız dolgu değildir, taşlar arasındaki yükü dağıtan bir yatak görevi görür. Bu yüzden harcın niteliği ve kaybı, moloz duvarın davranışını doğrudan etkiler. Dış yüzü sıvanarak ya da kesme taşla kaplanarak bitirilen moloz duvarlar da çoktur.

Rölöve ve restorasyonda moloz taş duvar

• Duvarın kesitini anlamak için yıkıntı yüzeyleri, açıklık kenarları ve küçük sondajlar incelenir.
• Derzlerde boşalma, yüzlerin ayrışıp şişmesi ve hatıl çürümesi başlıca hasar türleridir.
• Sağlamlaştırmada kireç esaslı enjeksiyon harçları ve uyumlu derz harçları tercih edilir.

Çimento esaslı sıva ve derzler, moloz duvarın nemi buharlaştırarak atma yeteneğini engeller; içeride kalan nem ve tuz taşları ve özgün harcı bozar. Rölöve çiziminde moloz duvar taş taş çizilmez, malzeme ve bozulma alanları olarak haritalanır; 3D modelde ise ortofotodan üretilen doku yüzeyin karakterini en iyi yansıtır.