İçeriğe geç
Teklif al

Mimari Sözlük

Kündekari

Kündekari eskizi: çıtalarla birbirine geçen yıldız ve çokgen ahşap parçalardan desen ve çivisiz oluklu geçme kesitiyıldız parçaçokgen parçaçıta (kesit)çivisiz oluklu geçme
Eskiz: Kündekari · özgün el çizimi, mimari3d

Kündekari, çokgen ve yıldız biçimli küçük ahşap parçaların, kenarlarına açılan oluklar sayesinde birbirine geçen çıtalarla çivi ve tutkal kullanılmadan birleştirildiği bir ahşap işçiliği tekniğidir. Ortaya çıkan yüzey, birbirini sürekli olarak tekrarlayan geometrik bir desen oluşturur. Parçaların içi çoğu zaman ayrıca oyma ile bezenir.

Neden bu teknik?

Ahşap, nem ve sıcaklıkla genişler ve büzülür. Büyük bir masif panel bu hareketle çatlar ya da çarpılır. Kündekaride her parça küçük olduğu ve kanallar içinde hafifçe hareket edebildiği için yüzey bütün olarak çalışır ama çatlamaz. Bu nedenle teknik hem dekoratif hem de yapısal bir çözümdür.

  • Gerçek kündekari: parçaların oluklu çıtalarla birbirine geçerek kurulduğu özgün teknik.
  • Taklit (yalancı) kündekari: düz bir panel üzerine çıta ve parçaların çakılarak ya da yapıştırılarak aynı görüntünün verildiği uygulama.

Yapıdaki yeri

Kündekari en çok minberlerin yan aynalıklarında, cami ve medrese kapılarının kanatlarında, pencere kapaklarında, rahle ve dolap kapaklarında görülür. Selçuklu dönemi ahşap minberleri bu tekniğin en tanınmış örnekleri arasındadır.

Rölöve ve restorasyonda kündekari

Rölövede desenin geometrik kurgusu, birim parça ölçüleri ve kayıp parçaların yeri ayrıntılı biçimde belgelenir. Gerçek kündekari ile taklit uygulamanın ayrılması, müdahale yönteminin seçimi için önemlidir. Eksik parçaların tamamlanmasında aynı ağaç türü ve birleşim mantığı kullanılır; yeni parçalar yakından bakıldığında özgünden ayırt edilebilir tutulur. Desen geometrisi çözüldüğünde, 3B modelde tek bir birimden bütün panel kurulabilir.

WhatsApp ile yazın