Revak

Revak, sütun ya da payelerin üzerine oturan kemer dizisiyle taşınan, önü açık ve üstü örtülü geçit galerisidir. Bir avlunun dört yanını dolaşabilir ya da yalnız bir cephenin önünde uzanabilir. İşlevi basittir: yağmurda ve güneşte korunaklı bir yürüme yolu sağlamak, avlu ile iç mekânlar arasında yumuşak bir geçiş kurmak.

Türk mimarisinde revak

Osmanlı camilerinin avlusu çoğunlukla revaklarla çevrilidir; revak birimleri tek tek küçük kubbelerle örtülür ve dışarıdan bakıldığında ritmik bir kubbe dizisi oluşturur. Medreselerde öğrenci hücrelerinin önündeki revaklar, hücre kapılarını avluya bağlar. Kervansaraylarda ve hanlarda da benzer biçimde avlu çevresinde kullanılır. Son cemaat yeri ise caminin harim girişinin önündeki özel bir revak olarak düşünülebilir.

Taşıyıcı sistem ve rölöve

Revakta yük, örtüden kemerlere, kemerlerden sütun başlıklarına ve oradan sütun ya da payelere iner. Dizideki kemerler yatay itkilerini birbirine karşı dengeler; ancak dizinin uç açıklıklarında bu itki köşe payesine ya da duvara aktarılmak zorundadır. Bu yüzden uçlarda daha kalın bir paye, gergi demiri ya da payanda görmek sık rastlanan bir durumdur.

• Sütun veya paye
• Başlık ve yastık
• Kemer dizisi ve gergi demirleri
• Kubbe ya da tonoz örtü

Rölövede revak açıklıklarının birbirine eşit olduğu varsayılmamalıdır; tarihi yapıda aks aralıkları çoğu zaman küçük farklar gösterir. 3D modelde tek bir birimi kopyalayıp çoğaltmak hızlıdır, ama ölçülen her açıklığı ayrı kontrol etmek modelin rölöveye sadık kalmasını sağlar.