Yoğunluk

Yoğunluk, planlamada bir alana ne kadar insanın ya da ne kadar yapının düştüğünü ifade eder. Nüfus yoğunluğu genellikle birim alana düşen kişi sayısıyla, yapı yoğunluğu ise emsal gibi inşaat alanına dayalı değerlerle anlatılır. İmar planlarında her bölge için öngörülen yoğunluk, yol, okul, park ve altyapı ihtiyacının hesaplanmasına temel olur.

Plan kararı olarak yoğunluk

Nazım imar planı bölgelerin yoğunluk kademelerini belirler; uygulama imar planı bu kararı TAKS, emsal ve yükseklik gibi parsel ölçeğindeki değerlere çevirir. Yoğunluğun artırılması, donatı alanlarının da buna göre artırılmasını gerektirir. Bu yüzden bir bölgede yoğunluk değişikliği, tek bir parselin hakkı gibi görünse de bütün mahalleyi etkileyen bir plan kararıdır. Değerler her bölgenin planında ayrı ayrı belirlenir.

Algılanan yoğunluk

Aynı yoğunluk değeri çok farklı mekânlar üretebilir. Yüksek bloklar arasında geniş açık alanlar bırakan bir yerleşimle, alçak ama sık dokulu bir mahalle kâğıt üzerinde benzer rakamlara sahip olabilir. İnsanların bir yeri kalabalık ya da ferah bulması; bina aralıklarıyla, sokak genişliğiyle, yeşil alanla ve zemin katların canlılığıyla ilgilidir. Kütle modelleri ve göz hizasından alınan görseller, rakamların bu farkını görünür kılar.