TAKS

TAKS, taban alanı katsayısının kısaltmasıdır. Bir binanın zemin üzerinde kapladığı alanın, parsel alanına oranını sınırlar. Parsel alanı TAKS değeriyle çarpıldığında, yapının tabanının en fazla ne kadar olabileceği bulunur. Değer imar planında ve plan notlarında belirlenir; parselin imar durumunda da yazar.

Taban alanı nasıl düşünülür?

Taban alanı, kabaca binanın zemin seviyesindeki oturumudur. Ancak açık çıkmalar, saçaklar, bazı merdiven ya da rampa türleri gibi öğelerin bu hesaba nasıl katılacağı mevzuatta ayrıca tanımlanır. Bodrum katlar da, zemin üstüne taşmadıkları ve ilgili koşulları sağladıkları ölçüde farklı değerlendirilebilir. Bu ayrıntılar bölgeye ve plan notlarına göre değişebildiği için TAKS hesabı her projede imar durumu ve yönetmelikle birlikte yapılır.

Tasarıma etkisi

TAKS, parselin ne kadarının bina, ne kadarının bahçe, otopark ya da açık alan olarak kalacağını belirler. Düşük bir değer daha geniş bir bahçe, yüksek bir değer ise zemine yayılan bir kütle anlamına gelir. Çekme mesafeleri devreye girdiğinde, yapılabilecek en büyük taban çoğu zaman TAKS’ın verdiği alandan küçük kalır; özellikle dar ve köşe parsellerde bu fark belirgindir. Vaziyet planı üzerinde bu sınırları erken çizmek, kütle çalışmalarının gerçekçi kalmasını sağlar.