Mimari Sözlük
At nalı kemer
At nalı kemer, yayı yarım daireyi aşarak üzengi noktalarının altında içe doğru dönen ve böylece açıklığın alt kısmını daraltan kemerdir. Biçimi bir at nalını andırır. Yuvarlak ya da hafifçe sivri tepeli olabilir. Endülüs mimarisi, özellikle Kurtuba Ulu Camii, bu kemerin en bilinen örnekleri arasındadır; Kuzey Afrika ve İslam mimarisinin başka bölgelerinde de yaygındır.
Yapıdaki yeri ve işlevi
At nalı kemerin yapısal mantığı, yarım daire kemerinkine yakındır; yük yaylar boyunca iki yana aktarılır. Farkı, yayın üzengi hizasının altına doğru devam eden bölümündedir. Bu bölüm taşıyıcı açıdan büyük bir katkı vermez, daha çok biçimsel bir tercihtir. Kemer taşları genellikle kemerin merkezine doğru değil, daha aşağıdaki bir noktaya doğru yönlendirilir; bu da kemerin dış hattını ve taş derzlerinin düzenini belirler. Yük, çoğunlukla açıklığın biraz dışına taşan başlıklar ya da yastıklar üzerinden sütun veya payelere iner.
- Yuvarlak at nalı kemer: tepesi yarım daire
- Sivri at nalı kemer: tepesi iki yayla sivrilen
- Çok dilimli kemerlerle birlikte kullanılan bezemeli tipler
Rölöve ve restitüsyonda at nalı kemer
At nalı kemerin rölövesinde en kritik ölçü, yayın üzengi hizasının ne kadar altına indiği ve en dar noktadaki açıklıktır. Bu oran, kemerin hangi geometrik kurala göre çizildiğini gösterir. Kemer taşlarının derz yönleri de ayrıca kaydedilmelidir. Restitüsyonda bozulmuş ya da sonradan doldurulmuş bir kemerin özgün biçimini bulmak için bu veriler kullanılır. 3D modelde kemeri ideal bir daireden değil, ölçülen noktalardan geçen bir eğriden kurmak daha doğru sonuç verir.
İlgili terimler