Kasnak

Kasnak, kubbenin altında yer alan ve onu geçiş elemanlarının üzerinde yükselten silindirik ya da çokgen duvar halkasıdır. Kubbeyi daha yukarı taşıyarak dış siluette daha belirgin kılar, aynı zamanda gövdesindeki pencerelerle iç mekâna yukarıdan ışık alır. Her kubbede kasnak bulunmaz; bazı kubbeler doğrudan pandantif ya da tromp kuşağının üzerine oturur.

Yapıdaki yeri ve yük aktarımı

Kasnak, kubbe ile geçiş elemanları arasında bir ara katman gibidir. Kubbenin düşey yükünü alıp aşağıdaki pandantif, tromp ya da Türk üçgeni kuşağına iletir. Kubbenin eteğinde oluşan dışa doğru itki de kasnağa biner; bu nedenle kasnak, payandalar, kalın duvar kesiti ya da çevresine yerleştirilen gergi halkalarıyla desteklenebilir. Pencereler kasnağın taşıyıcı kesitini zayıflattığı için pencere sayısı ve boyutu ile kasnağın dayanımı arasında her zaman bir denge vardır.

• Silindirik kasnak: dairesel kesitli
• Çokgen kasnak: sekizgen ya da daha çok kenarlı
• Pencereli kasnak: gövdesi pencerelerle delinmiş
• Payandalı kasnak: dışından küçük ayaklarla desteklenmiş

Rölöve ve restorasyonda kasnak

Kasnak, kubbedeki deformasyonun ilk izlerini taşıyan bölgedir. Pencere kemerlerinde ve pencere araları duvarlarında görülen düşey çatlaklar, çoğu zaman kubbe itkisiyle ilişkilidir ve hasar tespitinde dikkatle haritalanır. Rölövede kasnak dışarıdan ve içeriden ayrı ölçülmelidir; pencere aralıkları ve söve profilleri de eksik bırakılmamalıdır. 3D modelde kasnağı kubbeden ayrı bir parça olarak kurmak, pencerelerin ritmini ve kubbenin oturduğu kotu net biçimde kontrol etmeyi sağlar.